Waarom de closing van een deal niet het einde is: verborgen risico's na een fusie of overname in België

De dag van de closing voelt als de finishlijn, maar in werkelijkheid is het slechts het begin van een nieuwe risicovolle fase. Bij fusies en overnames kan wat u niet ziet u duur komen te staan. Verborgen verplichtingen kunnen een droomacquisitie in een nachtmerrie veranderen. Daarom moet elke ondernemer die zich op een acquisitie voorbereidt één ding begrijpen: bescherming houdt niet op bij de ondertekening.

De informatiekloof

Bij de overname van een bedrijf worden kopers geconfronteerd met een inherente asymmetrie van informatie. Hoe grondig uw due diligence ook is, vroegere en verborgen verplichtingen zijn niet altijd zichtbaar. Belastingkwesties, socialezekerheidsvorderingen, milieurisico's of rechtszaken kunnen maanden na de closing aan het licht komen. Zonder waarborgen kunnen deze verrassingen de waarde aantasten en tot kostbare geschillen leiden.

Verklaringen en garanties: uw vangnet

De verklaringen en garanties zijn strategische clausules die zijn ontworpen om dit risico te compenseren. Ze stellen de koper in staat om schadevergoeding te eisen als er na de closing niet bekendgemaakte verplichtingen aan het licht komen. Kortom, ze beschermen uw deal en bieden duidelijkheid aan beide partijen.

Belangrijke overwegingen voor een robuuste bescherming

Om deze clausules voor u te laten werken, moet u zich richten op:

• Materialiteitsdrempels: stem deze af op het risicoprofiel van de target.
• Consistentie: vermijd tegenstrijdigheden tussen algemene en specifieke garanties.
• Beperkingen: definieer duidelijk maxima, duur en drempels.
• Integratie: zorg voor een soepele afstemming met prijsaanpassingsclausules, earn-outs en locked-box-mechanismen.

Goed gestructureerde garanties bieden zekerheid aan de koper en geven de verkoper een duidelijk kader voor zijn verantwoordelijkheden. Het zijn niet alleen juridische details, maar ook strategische hefbomen in elke onderhandeling.

Wat gebeurt er als er na de closing een probleem wordt ontdekt?

Als er na de closing een verborgen verplichting aan het licht komt, zoals een onverwachte belastingaanslag of een juridische claim, moet de koper de in de overeenkomst vastgelegde claimprocedure volgen. Dit houdt doorgaans het volgende in:

• Kennisgeving: de verkoper onmiddellijk schriftelijk op de hoogte stellen, met een gedetailleerde beschrijving van het probleem en ondersteunend bewijsmateriaal.
• Documentatie: het verzamelen van alle relevante documenten, contracten en correspondentie om de claim te onderbouwen.
• Oplossing: de partijen kunnen proberen het probleem via onderhandelingen op te lossen. Als er geen overeenstemming wordt bereikt, wordt in het contract bepaald of bemiddeling, arbitrage of een rechtszaak (vaak voor de bevoegde Belgische rechtbank) de volgende stap is.
• Termijnen: de meeste overeenkomsten bevatten strikte termijnen voor het indienen van claims, dus snel handelen is essentieel.

Een goed opgestelde sectie over verklaringen en garanties verduidelijkt deze stappen, waardoor het risico op geschillen wordt verminderd en beide partijen weten wat ze kunnen verwachten. In België omvatten praktische remedies vaak de vrijgave van een escrowrekening, verrekening van een inhouding of verrekening van een vendor loan, indien overeengekomen.

Hoe verklaringen en garanties samenwerken met andere beschermingsmaatregelen

Verklaringen en garanties zijn slechts een onderdeel van het instrumentarium voor risicospreiding. Ze worden vaak gecombineerd met:

• Prijsaanpassingsclausules: aanpassing van de aankoopprijs als het werkkapitaal of de schuldniveaus bij de closing afwijken van de overeengekomen doelstellingen.
• Earn-outs: uitstel van betaling van een deel van de prijs op basis van toekomstige prestaties, waardoor waarderingsverschillen kunnen worden overbrugd en risico's kunnen worden gedeeld.
• Locked-box-mechanismen: vaststelling van de prijs op basis van een historische balans, met bescherming tegen waardeverlies vóór de closing.

Door deze mechanismen te integreren, krijgen zowel de koper als de verkoper duidelijkheid over hoe risico's en opbrengsten worden verdeeld.

Veelvoorkomende valkuilen en onderhandelingstips

• Vage taal: vermijd algemene of dubbelzinnige garanties, wees specifiek over wat er onder valt.
• Overmatig gebruik van standaardformuleringen: pas clausules aan op de werkelijke risico's van de target.
• Ontbrekende uitsluitingen: zorg ervoor dat bekende problemen worden bekendgemaakt en uitgesloten van claims.
• Integratie negeren: zorg ervoor dat verklaringen en garanties aansluiten bij prijsaanpassingen, earn-outs en andere dealvoorwaarden.
• Geen voorbereiding op claims: beide partijen moeten het claimproces begrijpen en een plan hebben voor communicatie na de closing.

Onderhandelingstip: concentreer u op materiële risico's en gebruik gegevens uit het due diligence-onderzoek om uw standpunten te onderbouwen.

De aanpak van dups

Bij dups zitten het financiële en het juridische werk in één team, dus wie de cijfers bouwt, onderhandelt de clausule die daarvan afhangt. We nemen een beperkt aantal volledige mandaten per jaar, van strategie tot closing, geselecteerd door een investeringscomité. Specialist Support neemt één onderdeel.

Bij de documentatie is dat meestal het prijsmechanisme, de garantiebeperkingen en de closingsequentie.